Autisme

Autisme is een stoornis in de informatieverwerking van de hersenen. Informatie die via de zintuigen binnenkomt (zicht, geur, geluid, etc.) wordt bij mensen met autisme anders verwerkt.

Zij hebben moeite om de details die zij waarnemen te verwerken tot een samenhangend geheel. Hierdoor hebben mensen met autisme problemen met communicatie, sociale interactie en verbeelding.

Autisme is een levenslange, vaak onzichtbare, handicap die invloed heeft op alle levensgebieden in alle levensfasen. De handicap brengt specifieke sterke en zwakke kanten met zich mee. De meeste mensen met autisme hebben in meer of mindere mate hun leven lang deskundige begeleiding nodig. Met meer begrip van de omgeving en de juiste begeleiding kunnen veel mensen met autisme naar school of werken, relaties met anderen onderhouden en daardoor een zin- en betekenisvolle rol in de samenleving hebben.

Ruim één procent van de Nederlanders – ca. 190.000 mensen – heeft een vorm van autisme.

Verschijnselen
De volgende verschijnselen horen bij autisme:
 
Contact met anderen
Iemand met autisme kan moeilijk contact maken. Dit komt doordat hij of zij zich moeilijk in kan leven in anderen. Sommige mensen met autisme maken helemaal geen contact met anderen. Anderen zoeken wel contact, maar zij praten dan met name over wat hen zelf bezighoudt. Het contact bestaat uit ‘eenrichtingsverkeer’.
 
Communicatie en taal
Mensen met autisme nemen woorden vaak letterlijk. Ook hebben ze moeite om indirecte, non-verbale taal te begrijpen. Dit zijn bijvoorbeeld gezegden, gebaren of gezichtsuitdrukkingen. Ook zijn er mensen met autisme die op een aparte manier praten. Bijvoorbeeld met een vreemde stem, ze gebruiken rare woorden of veel herhalingen.
 
Voorstelling maken en fantasie
Iemand met autisme vindt het moeilijk om een goede voorstelling te maken van iets dat nu niet aanwezig is. Hierdoor is het moeilijk om zich ergens op voor te bereiden. Of om iets te verwerken. Vaak hebben mensen met autisme weinig fantasie, of juist teveel fantasie. Dat laatste kan angstige gedachten opleveren.
 
Interesses en activiteiten
Mensen met autisme hebben vaak interesse voor maar één of twee voorwerpen, activiteiten of gedachten. Ze kunnen eindeloos hetzelfde doen. Bijvoorbeeld de kraan open- en dichtdraaien, dezelfde muziek luisteren of steeds praten over hetzelfde onderwerp zoals landkaarten of dinosaurussen.
 
Vormen van autisme
Autistische stoornissen vallen onder de psychiatrische stoornissen en worden geclassificeerd volgens de criteria van de DSM-IV-TR, een systeem dat wereldwijd gebruikt wordt. Binnen deze criteria worden meerdere subgroepen van autisme onderscheiden:
 
Klassiek autisme
Deze vorm van autisme wordt ook kernautisme of Kannersydroom genoemd. Iemand met klassiek autisme kan bijvoorbeeld deze problemen hebben:
- Ze hebben problemen in de omgang met mensen.
- Ze maken geen oogcontact. Ook vinden ze knuffelen of aanraken niet
  fijn.
- Gezichtsuitdrukkingen zeggen hen weinig. Ze vinden het bijvoorbeeld
  moeilijk om te zien of iemand boos of blij is.
- Ze hebben moeite met taal. Ze beginnen vaak pas op latere leeftijd
  met praten.
- Ze hebben maar voor één of enkele dingen interesse.
- Ze hebben vaak rituelen. Verandert daar iets in, dan raken ze in
  paniek.
- Veel mensen met klassiek autisme herhalen bepaalde bewegingen
  continu, zo kunnen ze bijvoorbeeld ‘wiegen’.
 
Het syndroom van Asperger
Het syndroom van Asperger wordt gezien als een lichtere variant van klassiek autisme. Er is weliswaar sprake van sociale- en gedragsproblemen, maar de intelligentie is 'normaal'. De stoornis wordt meestal pas na de kleuterleeftijd duidelijk, wanneer een eenzijdige en beperkte belangstelling naar voren komt, bijvoorbeeld voor ruimtevaart of topografie. De verplaatsing in anderen (leeftijdgenootjes) is beperkt.
Het verschil met klassiek autisme is de spraakontwikkeling. Deze is bij mensen met Asperger normaal tot goed ontwikkeld. Wel praten ze vaak op een aparte, wat plechtige manier. Ook ontstaan er vaak problemen met subtiele communicatie en lichaamstaal. Ze nemen figuurlijke taal bijvoorbeeld vaak letterlijk.
 
PDD-NOS
PDD-NOS is een soort restcategorie voor stoornissen waarbij wel problemen zijn op het gebied van sociale interactie en communicatie, maar waarbij iemand net niet voldoet aan de specifieke criteria voor een van de andere autistische stoornissen. PDD-NOS is dan ook niet echt een diagnose, maar meer een aanduiding van een groep stoornissen.
Bij een kind met PDD-NOS zal behalve de ontwikkeling van sociale relaties en vaardigheden, taal en voorstellingsvermogen, ook de ontwikkeling van motoriek, zelfbeeld, gevoelens, spel en fantasie verstoord kunnen verlopen.
 

Oorzaken
De oorzaken van een autismespectrumstoornis zijn nog niet volledig bekend. Er wordt verondersteld dat erfelijkheid een rol speelt en dat er meerdere genen betrokken zijn. Ook zijn er aanwijzingen voor structurele afwijkingen in de hersenen van mensen met autisme.
 
Behandeling
Autisme is niet te genezen. Maar met het ouder worden van het kind en met educatieve en psychotherapeutische hulp kunnen de levensomstandigheden wel verbeteren. Iemand met autisme is gebaat bij zoveel mogelijk structuur om zich heen in het dagelijkse leven. Sommige medicijnen kunnen gedragsproblemen bestrijden.

Wilt u informatie over autisme? Neem dan contact met ons op! Wij hebben verschillende brochures en folders over de autistische stoornis.


Terug naar het overzicht

home