Bipolaire stoornis

Stoornis waarbij perioden van depressie en perioden van overmatige activiteit (manie) elkaar afwisselen. 

De stemmingswisselingen kunnen af en toe optreden en zijn onvoorspelbaar van duur met tussendoor perioden waarin de stemming normaal is. Ze kunnen echter ook snel achter elkaar optreden. De manische periode is het tegenovergestelde ofwel de tegenpool van een depressieve periode, vandaar de term bipolair.
Bij de ene persoon staat de manische fasen op de voorgrond, bij de ander de depressieve. Een manie kan direct worden gevolgd door een depressie, maar andersom is ook mogelijk. Omdat soms een van de beide fases zodanig kan domineren, lijkt het af en toe of er geen duidelijke aanwijzingen zijn voor een patroon van stemmingswisselingen. Wanneer symptomen van een manie en een depressie tegelijk in een periode aanwezig zijn spreekt men van een ‘gemengde episode'.

Symptomen van de bipolaire stoornis
Symptomen manie:

Soms is het moeilijk om een gesprek te voeren met iemand die een manie heeft, omdat diegene van de hak op de tak springt. Het gedrag kan ook agressief en gewelddadig zijn.
Een lichte vorm van manie wordt hypomanie genoemd. Evenals bij een manie treden hyperactiviteit, overmatige vreugde, impulsiviteit of prikkelbaarheid op, maar het contact met de werkelijkheid gaat niet verloren.

Symptomen van een depressie:

Er zijn twee typen bipolaire stoornis, namelijk bipolaire-I stoornis en bipolaire-II stoornis.
Bij het eerste subtype heeft iemand last van manische episodes en mogelijk ook van depressieve, hypomane en gemengde episodes. Na 1 manische episode kan iemand deze diagnose krijgen.
De diagnose Bipolaire –II stoornis kan gegeven worden wanneer iemand 1 hypomane en 1 of meerdere depressieve episodes meemaakt, maar geen last heeft van manische of gemengde episodes.

Oorzaken
Er is meestal een combinatie van factoren die een rol spelen bij het ontstaan van een stemmingsstoornis. Uit onderzoek binnen families is duidelijk geworden dat stemmingsstoornissen deels erfelijk bepaald kunnen zijn. Ook is er bij een bipolaire stoornis sprake van een verstoord evenwicht tussen stoffen in de hersenen. Andere biologische oorzaken die bij kunnen dragen aan stemmingsstoornissen zijn gevolgen van bepaalde lichamelijke ziekten, zoals een depressie bij een schildklieraandoening, of onjuist of te veel medicijngebruik. In het algemeen kan middelenmisbruik (alcohol, drugs) voorafgaan aan een stemmingsstoornis en deze tevens verergeren. Andersom kan een stemmingsstoornis ook middelenmisbruik tot gevolg hebben.
Psychische oorzaken hangen samen met iemands psychische draagkracht. Factoren die meespelen bij het ontwikkelen van een stemmingsstoornis zijn iemands karaktereigenschappen, vaardigheden om problemen op te lossen en hulp en steun van de naaste omgeving kunnen en durven vragen.
Traumatische jeugdervaringen, zoals mishandeling en verwaarlozing, verhogen de kans op een bipolaire stoornis. Ook omgevingsfactoren op een volwassen leeftijd zoals een echtscheiding, ziekte of dood van een partner, spanning op werk of andere negatieve gebeurtenissen kunnen aanleiding tot een manie of depressie geven. Ook positieve, maar soms heel ingrijpende gebeurtenissen, kunnen een rol spelen bij het ontstaan van deze stoornis.

Behandeling
De combinatie van behandeling met medicijnen en gesprekstherapie geeft de gunstigste resultaten. Medicijnen zijn vaak onmisbaar bij de behandeling van een bipolaire stoornis. Stemmingsstabilisatoren worden gebruikt om stemmingsschommelingen tegengaan en voorkomen, zoals lithium en carbamazepine. Deze medicijnen hebben vaak wel veel bijwerkingen met name een erg dorstgevoel, veel plassen, gewichtstoename, trillen, sufheid en misselijkheid. Antidepressiva en antipsychotica worden vaak gebruikt bij de behandeling van acute episoden zoals een acute manie en depressie. Benzodiazepinen worden gebruikt om sommige verschijnselen bij een depressie te verminderen en ze kunnen tevens als slaap- en kalmerend middel worden gebruikt.
Psychotherapie is een vorm van gesprekstherapie die effectief is gebleken bij de behandeling van een bipolaire stoornis. Deze therapie wordt gegeven door een psycholoog of psychiater.


Terug naar het overzicht

home